Sfenopalatin Ganglion Bloğu  Nedir,
Amacı Nedir, Nasıl Etki Eder?

Vücuttaki sinirler motor yani hareket sinirleri,sensoryal yani his sinirleri olarak başlıca ikiye ayrılır. Bunun yanısıra damarların açılıp büzüşmesini sağlayan, diğer sinirlerde meydana gelen değişikliklere karşı harekete geçen sempatik sinirler vardır. Bunlar baş bölgesinde sfenopalatin sinir ağı yani sfenopalatin ganglion, stellar sinir ağı yani stellar ganglion, gögüs bölgesinde ve kollara giden torasik sempatik zincir, mide, karaciger gibi batının üst bölgesindeki organları giden splanknik ve çölyak zincir, alt batın organlarına giden hipogastrik zincir ve kuyruk sokumu ve makat bölgesine giden impar sinir ağı olarak adlandırılır.

Bu sinirler his ve hareket sinirlerinden farklı çalışırlar.

Küme başağrısının mekanizmasında damarların kontrolsuz açılıp büzüşmesinin rolü olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle ilaç tedavilerine yanıt vermeyen inatçı küme başağrılarında ve migrenlerde sfenopalatin ganglion bloğu uygulanabilir.

Sfenopalatin  ganglion burun kanatlarının hemen yanında,  derinde bulunan bir sinir ağıdır. İğne veya iğneye benzer elektrodlarla görüntüleme yöntemlerinin eşliğinde bu gangliona ulaşmak mümkündür. Bu ganglionun daha az çalışmasını sağlamak belirli sürelerle küme başağrısı ve miğren krizlerinin gelmesini önleyebilir.
Sfenopalatin ganglionun bulunduğu bölge

2.Sfenopalatin ganglion bloğu öncesi ne gibi hazırlıklar gerekir?

  • Sfenopalatin ganglion bloğu  uygulamasından önce hekiminizden yöntemi size ayrıntılı olarak açıklamasını isteyin. Hekiminiz sizden yasalar gereği yazılı onam isteyecektir.
  • Hekiminizi diğer tüm rahatsızlıklarınız, kullandığınız ilaçlar, varsa allerjiye neden olan etkenleri ve ilaçlar  konusunda bilgilendirin. E vitamini, glukozamin, sarımsak, gingeng gibi bitkisel ilaçlar da kanamaya yol açabilir.
  • Aspirin dışındaki tüm kan sulandırıcı ilaçların kesilmesi gerektiğinden ilgili doktorunuza danışmanızda fayda vardır.
  • Müdahaleye giderken daha önce yapılmış tüm tetkiklerinizi, MR, bilgisayarlı tomografi, laboratuar bulgularını yanınızda götürün.
  • Rahat kıyafetler giyin ve saat, yüzük ve diğer mücevherlerinizi evinizde bırakın.
  • İşlemden önce en az 4 saat önceden su ve gıda alımı kesilmelidir. Ancak diğer sistemik hastalıklar nedeniyle alınması gerekli olan ilaçlar az bir miktar suyla alınabilir.
  • İşlem sırasında sedasyon adı verilen yüzeyel anestezi işlemi uygulanacağından yalnız eve dönüşe izin verilmez. Bir refakat ile birlikte gelinmelidir.

3.Sfenopalatin ganglion bloğu nasıl uygulanır, ne kadar sürer?

İlaç tedavisi yeterli ağrı kontrolü sağlayamadığında ya da etkisini yitirdiğinde seçilecek yöntemlerden birisi, sfenopalatin ganglion bloğudur. Sfenopalatin gangliona girişim iki aşamalı olarak uygulanır.

Birinci aşamada gangliona lokal anestezik ve steroid kombinasyonu verilir. Bir kaç gün beklenir. Etkili olduğu takdirde sfenopalatin gangliona atımlı radyofrekans dalgaları gönderilerek ganglionun daha az çalışması sağlanır.

  • Girişim ameliyathane ortamında uygulanır. Sırtüstü yatırıldıktan sonra girişimin yapılacağı yanak bölgesi lokal anestezi ile uyuşturulur.
  • Bu sırada kan basıncı, kalp atışları ve solunum bir anesteziyolog tarafından sürekli olarak takip edilir.
  • Radyolojik görüntüleme kılavuzluğunda, özel bir iğne-elektrod - sinirin bulunduğu bölgeye ilerletilir.  İğnenin yeri radyolojik olarak doğrulandıktan sonra radyofrekans aygıtı aracılığıyla uyarılar verilerek ağrılı olduğu bölgede uyarı hissedip hissetmediği hastaya  sorulur.
  • Bu şekilde iğnenin doğru yerde olduğundan emin olunduktan sonra radyofrekans  akımı gönderilir. İşlem  2 dakika ile 6 dakika arasında sürer. Bu aşamada hastanın ağrı hissetmemesi için yüzeysel bir anestezi uygulanır.
  • İşlemin tamamı 30 dakika kadar sürer.
Görünteleme altında sfenopalatin ganglionunun tedavisi

4.Sfenopalatin ganglion bloğu ağrılı mıdır?

Girişim sırasında hastaya sedasyon uygulanır. Yani bir dereceye kadar uyuması sağlanır. Ancak bu çok yüzeyeldir. Girişim sonlanır sonlanmaz hasta kendine gelir. Bu nedenle ağrılı değildir.

5.Sfenopalatin ganglion bloğundan neler beklemeliyim?

Girişim yukarıda belirtildiği gibi iki aşamalı uygulanır. Birinci  aşamada lokal anestezik ve steroid uygulamasından sonra bir hafta kadar beklenir. Hastada yarar sağladığı takdirde atımlı radyofrekans uygulaması yapılır. Başarı oranı % 70 kadardır. İşe yaradığı takdirde hasta birkaç sene süre ile rahatlar.

6.Sfenopalatin ganglion bloğu kaç kez uygulanır?

Girişim bir ay içerisinde iki kez tekrarlanabilir. Fayda gören hastalarda birkaç sene sonra yeniden uygulanabilir.

7.Sfenopalatin ganglion bloğundan ne kadar zaman  sonra işe başlayabilirim?

Girişimden bir gün sonra hasta işe başlayabilir.

8.Ne gibi bir yarar görürüm?

Girişim uygulamaya karar verilen hastaların daha önce ilaç tedavisine yanıt vermediği unutulmamalıdır. Bu hastalarda ya ilaçlara hiç gereksinim kalmaz ya da daha önce etkili olmayan ilaçlar daha az dozda etkili hale gelir.

9.Risk ve yan etkileri nelerdir?

Her girişim sırasında infeksiyon riski vardır. Ancak bu risk çok azdır. Bu girişim sonrasında sinirlerde herhangi bir uyuşukluk meydana gelmez.

10.Sfenopalatin ganglion bloğu  kimlere uygulanamaz  ?

Vücudun herhangi bir bölgesinde infeksiyon olanlarda, kanama bozukluğu bulunan hastalarda ve gebelerde uygulanmaz.

Prof.Dr. SERDAR ERDİNE
İstanbul Ağrı Merkezi

Tüm Hakkı Saklıdır. Copyright© Algomed Sağlık Hizmetleri 2019

Powered By