Çölyak ve Splanknik Sinir Blokları

1.Çölyak  ve splanknik sinir  bloğu nedir, amacı nedir, nasıl etki eder?

-          Çölyak pleksus, batın içinde, omurgayı oluşturan kemik kolonunun hemen önünde yer alan ve üç adet sinir kavşağından (gangliyon) oluşan bir sinir yumağıdır.

-          Splanknik  sinir zinciri ise omurganın her iki tarafında, bel hizasındaki omurlara yapışık olarak seyreder ve çölyak pleksus gibi üst bakın organlarına sinir verir.

-          Çölyak veya splanknik sinir bloğunun uygulanabileceği her durumda splanknik sinir bloğu da uygulanabilir.

-          Bu sinirler  karın içindeki birçok organa ait (pankreas, mide, karaciğer, dalak, böbreküstü bezleri, ince bağırsaklar ve kalın bağırsağın bir bölümü) mesajların (ağrı duyusu gibi) beyne iletilmesinde bir istasyondur. Bu organlardan kaynaklanan süreğen (kronik) ağrıların (kanser ağrısı, iltihabi ağrılar, damarsal sebepli ağrılar v.s.) tedavisinde bu kavşaktaki iletimin durdurulması sıklıkla başvurulan yöntemlerden birisidir.

-          Çölyak pleksus  veya splanknik sinir bloğu ile var olan ağrı kaybolacak ya da önemli ölçüde azalarak ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilecek düzeye gelecektir. Bloğu takiben bağırsakların hareketliliğinde artış olacak; bunun sonucunda da bu hastalıklarda sıklıkla karşılaşılan sorunlardan olan bulantı ve kusma da önemli ölçüde azalacaktır. İştahta olacak artış genel durumu olumlu etkileyecektir. Ancak bazen ishal gözlenebilir.

Çölyak ve splanknik sinirin bulunduğu bölge

2.Çölyak pleksus  veya splanknik sinir  bloğu  öncesi ne gibi hazırlıklar gerekir?

  • Çölyak pleksus veya splanknik sinir  bloğundan önce hekiminizden yöntemi size ayrıntılı olarak açıklamasını isteyin. Hekiminiz sizden yasalar gereği yazılı onam isteyecektir.
  • Hekiminizi diğer tüm rahatsızlıklarınız, kullandığınız ilaçlar, varsa allerjiye neden olan etkenleri ve ilaçlar  konusunda bilgilendirin. E vitamini, glukozamin, sarımsak,gingeng gibi bitkisel ilaçlar da kanamaya yol açabilir.
  • Aspirin dışındaki tüm kan sulandırıcı ilaçların kesilmesi gerektiğinden ilgili doktorunuza danışmanızda fayda vardır.
  • Müdahaleye giderken daha önce yapılmış tüm tetkiklerinizi, MR, bilgisayarlı tomografi, laboratuar bulgularını yanınızda götürün.
  • Rahat kıyafetler giyin ve saat, yüzük ve diğer mücevherlerinizi evinizde bırakın.
  • İşlemden önce en az 4 saat önceden su ve gıda alımı kesilmelidir. Ancak diğer sistemik hastalıklar nedeniyle alınması gerekli olan ilaçlar az bir miktar suyla alınabilir.
  • Çölyak pleksus veya splanknik sinir  bloğu sırasında tansiyon düşmesine karşı girişimden iki saat kadar önce 500-1000 ml kadar sıvı damardan verilir.Girişim ondan sonra uygulanır.
  • İşlem sırasında sedasyon adı verilen yüzeyel anestezi işlemi uygulanacağından yalnız eve dönüşe izin verilmez. Bir refakat ile birlikte gelinmelidir. Aynı zamanda uygulanan lokal enestezik bacaklarda geçici bir güçsüzlük ve hissizlik yapabildiğinden araba kullanamazsınız.

3.Çölyak veya splanknik sinir bloğu  nasıl uygulanır, ne kadar sürer?

-          Girişim ameliyathane ortamında, lokal anestezi altında uygulanır. Bu sırada kan basıncı, kalp atışları ve solunum bir anesteziyolog tarafından sürekli olarak takip edilir. Hasta yüzüstü yatırılıp bölge steril hale getirilip, gerekli hazırlıklar tamamlanır.

- Hastanın ağrı duymaması için sedasyon adı verilen yüzeyel anestezi uygulanır. Böylelikle hastanın hem ağrı duymaması, hem de müdahaleyi hatırlamaması sağlanır.

-  Görüntüleme altında belin hemen üst bölgesinde, kaburgaların hemen bittiği bölgede giriş yeri saptanır. Bu işleme özel iki adet iğne, bel bölgesinde, omurganın her iki yanından ilerletilir. Çölyak pleksusun yakın komşuluğundaki organlara ve önemli damarsal yapılara zarar vermemek amacıyla girişim radyolojik görüntüleme kılavuzluğunda uygulanır.

-          İğnelerin uygun yerleşiminden emin olmak için görüntüleme altında boyalı madde verilir ve iğnenin yeri bir kez daha doğrulanır. Daha  sonra bölgeye sulandırılmış alkol solüsyonu enjekte edilir. Girişim yaklaşık yarım saat sürer ve ciddi bir rahatsızlık hissedilmez.

Girişimi takiben, hasta birkaç saat gözlem altında tutulduktan sonra evine gidebilir, ancak ilk 24 saat mutlak yatak istirahatı gerekmektedir.

Görüntüleme altında çölyak ve splanknik sinir blokları

 4.Çölyak veya splanknik sinir bloğu  ağrılı mıdır?

Hasta sedasyon altında olduğu için girişim sırasında ağrı hissetmez. Ancak sulandırılmış alkolün sinir dokusuna yayılması sırasında 24-48 saat süreyle   ağrı kesicilerle dindirilebilen bel ağrısı görülebilir. Daha sonra bu ağrı da geçer.

5.Çölyak veya splanknik sinir bloğundan  neler beklemeliyim?

Tedavinin etkinliği, kişisel özelliklere ve ağrıya sebep olan hastalığa göre değişkenlik gösterir. Sadece tek bir organdan kaynaklanan kanser ağrılarında, örneğin pankreas, ya da karaciğer metastazı gibi, daha etkili olurken, daha yaygın ağrılarda etkisi daha az olur.

Çölyak veya splanknik sinir bloğunun etkisi iki şekilde değerlendiriler.

  1. ağrı tamamiyle ortadan kalkar
  2. hastanın aldığı morfin benzeri ağrı kesicilerde ciddi bir düşüş sağlanır.

Her iki durum da başarılı olarak kabul edilir.

Vücuttaki her sinirde tahribattan sonra yenilenme süreci başlar. Bir çok sinir kendini yeniler. Bu yenilenme süreci hastadan hastaya farklılık gösterir. Genellikle 6 ay süre ile etkili olur.

Çölyak veya splanknik sinir bloğunun etkisi sadece sinirin yayıldığı üst batın organları ile sınırlıdır. Başka bölgelere hastalığın yayılması halinde o bölgelerden kaynaklanan ağrıları hasta hisseder.

6.Çölyak veya splanknik sinir bloğundan  sonra işe ne zaman başlayabilirim?

Çölyak veya splanknik sinir bloğundan sonra hastalarda bir kaç gün süreyle tansiyonda düşme görülebilir. Bu nedenle bir kaç gün süreyle tansiyon takibi ve yatak istirahati önerilir. Daha sonra hasta normal hayatına dönebilir.

7.Risk ve yan etkileri nelerdir?

Çölyak veya splanknik sinir bloğunun başlıca iki grup istenmeyen etkisi vardır. Bunlardan ilki uygulanan ilaca ve girişime bağlı olanlar olup hipotansiyon (kan basıncının düşmesi), yukarıda da sözü edilen 24-48 saat süreli bel ağrısı ve ishaldir.

Her iki yan etki de kısa sürede düzelir. Çok az sayıda hastada uzun süreli ishal durumu ortaya çıkabilir.

- Diğer istenmeyen etki grubu ise iğnenin yanlış yerleştirilmesine bağlı damar yaralanması, böbrek, akciğer gibi iç organların yaralanması ve ilacın omuriliği çevreleyen zarların içine veya omuriliğe verilmesidir. Girişim radyolojik görüntüleme kılavuzluğunda ve bu konuda deneyimli hekimler tarafından uygulandığında sayılan bu komplikasyonlar çok nadir olarak oluşur.

-          Ayrıca kanama ve girişim bölgesinde enfeksiyon her girişimde olduğu gibi çölyak veya splanknik sinir bloğunda da karşılaşılabilecek, gerekli özen gösterildiği taktirde ender olan komplikasyonlardır.

Splanknik sinir bloğunun en önemli yan etkisi iğnenin akciğere doğru yönelmesi ve pnömotoraks adı verilen, akciğer havalanmasının bozulduğu bir durumun ortaya çıkmasıdır.

-Çölyak veya splanknik sinir bloğu mutlaka bu konuda eğitim almış algoloji uzmanları tarafından uygulanmalıdır.

8. Çölyak veya splanknik sinir bloğu kimlere uygulanmaz.

Çölyak ve splanknik sinir bloğu uygulanacak bölgede metastaz veya infeksiyon olan hastalarda ve genel durumu bozuk hastalarda uygulanamaz.

 

Prof.Dr. SERDAR ERDİNE
İstanbul Ağrı Merkezi

Tüm Hakkı Saklıdır. Copyright© Algomed Sağlık Hizmetleri 2019

Powered By