Çölyak Pleksus Bloğu

  • Çölyak pleksus, batın içinde, omurgayı oluşturan kemik kolonunun hemen önünde yer alan ve üç adet sinir kavşağından (gangliyon) oluşan bir sinir yumağıdır.
  •  Bu yapı karın içindeki birçok organa ait (pankreas, mide, karaciğer, dalak, böbreküstü bezleri, ince bağırsaklar ve kalın bağırsağın bir bölümü) mesajların (ağrı duyusu gibi) beyne iletilmesinde bir istasyondur. Bu organlardan kaynaklanan süreğen (kronik) ağrıların (kanser ağrısı, iltihabi ağrılar, damarsal sebepli ağrılar v.s.) tedavisinde bu kavşaktaki iletimin durdurulması sıklıkla başvurulan yöntemlerden birisidir.
  • Çölyak pleksus bloğu ile var olan ağrı kaybolacak ya da önemli ölçüde azalarak ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilecek düzeye gelecektir. Bloğu takiben bağırsakların hareketliliğinde artış olacak; bunun sonucunda da bu hastalıklarda sıklıkla karşılaşılan sorunlardan olan bulantı ve kusma da önemli ölçüde azalacaktır. İştahta olacak artış genel durumu olumlu etkileyecektir. Ancak bazen ishal gözlenebilir.
  • Girişim ameliyathane ortamında, lokal anestezi altında uygulanır. Bu sırada kan basıncı,  kalp atışları ve solunum bir anesteziyolog tarafından sürekli olarak takip edilir. Hasta yüzüstü yatırılıp gerekli hazırlıklar tamamlandıktan sonra bu işleme özel iki adet iğne, bel bölgesinde, omurganın her iki yanından ilerletilir. Çölyak pleksusun yakın komşuluğundaki organlara ve önemli damarsal yapılara zarar vermemek amacıyla girişim radyolojik görüntüleme kılavuzluğunda uygulanır.
  • İğnelerin uygun yerleşiminden emin olunduktan sonra bölgeye ilaç enjekte edilir. Girişim yaklaşık yarım saat sürer ve ciddi bir rahatsızlık hissedilmez.
  • Girişimi takiben, hasta birkaç saat gözlem altında tutulduktan sonra evine gidebilir, ancak ilk 24 saat mutlak yatak istirahati gerekmektedir. Ağrı girişimden sonra belirgin olarak azalacaktır, fakat 24-48 saat süre ile uygulanan ilaca bağlı, basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilen bel ağrısı olabilir.
  • Tedavinin etkinliği, kişisel özelliklere ve ağrıya sebep olan hastalığa göre değişkenlik göstermekle beraber aylarca,  hatta yıllarca sürebilir.
  • Çölyak pleksus bloğunun başlıca iki grup istenmeyen etkisi vardır. Bunlardan ilki uygulanan ilaca ve girişime bağlı olanlar olup hipotansiyon (kan basıncının düşmesi), yukarıda da sözü edilen 24-48 saat süreli bel ağrısı ve ishaldir.
  • Bunlar gerekli önlemler alındığı taktirde kontrol altına alınması kolay durumlardır. Diğer istenmeyen etki grubu ise iğnenin yanlış yerleştirilmesine bağlı damar yaralanması, böbrek, akciğer gibi iç organların yaralanması ve ilacın omuriliği çevreleyen zarların içine veya omuriliğe verilmesidir. Girişim radyolojik görüntüleme kılavuzluğunda ve bu konuda deneyimli hekimler tarafından uygulandığında sayılan bu komplikasyonlar çok nadir olarak oluşur.
  •  Ayrıca kanama ve girişim bölgesinde enfeksiyon her girişimde olduğu gibi çölyak pleksus bloğunda da karşılaşılabilecek, gerekli özen gösterildiği taktirde ender olan komplikasyonlardır.

 

    Prof.Dr. SERDAR ERDİNE
    İstanbul Ağrı Merkezi

    Tüm Hakkı Saklıdır. Copyright© Algomed Sağlık Hizmetleri 2019

    Powered By